EUDR vergroot risico op structurele congestie in de haven van Rotterdam

De EU Ontbossingsverordening (EUDR) is bedoeld als due diligence- en traceerbaarheidsinstrument. In de praktijk zien we echter dat anticiperend gedrag van bedrijven zoals het naar voren halen van importstromen leidt tot onbedoelde systeemdruk in havens en inspectieketens.

Fenex, de brancheorganisatie voor expediteurs, noemt extra import voorafgaand aan de beoogde EUDR-ingangsdatum expliciet als één van de oorzaken van de recente congestie in de haven van Rotterdam. Door een combinatie van piekimporten, operationele verstoringen en structurele capaciteitsproblemen bij de NVWA liepen begin dit jaar minstens 600 containers meer dan een week vertraging op. Met forse kosten voor de keten.

Deze problematiek is niet nieuw. Fenex wijst al sinds de Brexit op structurele knelpunten bij NVWA-keuringen, waaronder:

  • beperkte digitale informatie-uitwisseling in de keten
  • onvoldoende inzicht in verwachte aankomstvolumes
  • onbenutte of verkeerd geplande keurtijdsloten

Het gevolg: containers blijven soms weken op de kade staan en goederenstromen wijken uit naar andere havens, zoals Antwerpen, waar keuringen sneller en goedkoper verlopen.

Voor verpakkingen die van buiten de EU worden geïmporteerd en op de EU-markt worden ingezet, is dit om drie redenen relevant:

  1. Verpakkingen zijn integraal onderdeel van EUDR-ketens en worden daardoor steeds vaker meegezogen in EUDR-gerelateerde ketendruk.
  2. Systeemdruk vergroot het risico op inefficiënte verpakkingskeuzes. Langdurige opslag leidt tot meer afwijkende, eenmalige verpakkingen om commerciële risico’s te beperken staan haaks op doelen van o.a. de PPWR (reductie, hergebruik, systeemoptimalisatie).
  3. De casus Rotterdam laat zien dat stapeling van EU-regelgeving (EUDR, SPS-controles, SUP/PPWR), zonder voldoende afstemming met inspectiecapaciteit, digitale informatie-uitwisseling en logistieke processen leidt tot ongewenste neveneffecten zoals verplaatsing van goederenstromen naar andere lidstaten.

Bovenstaande veroorzaakt niet alleen economische schade, maar ook weglek van duurzaamheidswaarde: extra transport, extra opslag en extra verpakkingsgebruik welke haaks staan op de ambities van het Europese duurzaamheidsbeleid. Duurzaam beleid vraagt niet alleen om regels, maar ook om robuuste uitvoeringscapaciteit en ketenafstemming.